Τετάρτη 18 Δεκεμβρίου 2024
Σάββατο 23 Νοεμβρίου 2024
Κυριακή 20 Αυγούστου 2023
Σπύρος Δάσιος (1870-1943)
Κυριακή 28 Μαΐου 2023
" Επαγγελματίες και επαγγέλματα : από την Αδριανούπολη στη Νέα Ορεστιάδα " - Μέρος 14ο
Συμβολή στον εορτασμό της επετείου των 100 χρόνων από την ίδρυση της πόλης της Νέας Ορεστιάδας
Κείμενο-φωτογραφίες : Δημήτρης Γκεντσίδης
Σελιδοποίηση : Αθανάσιος Μαρίφης
Η εργασία παρουσιάστηκε στο 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιστορίας και Πολιτισμού της Ορεστιάδας , που έγινε στη Νέα Ορεστιάδα στις 14-16 Μαΐου 2021
Μέρος 14ο
111. Ταμπάκηδες- Βυρσοδέψες (επεξεργασία δερμάτων). Η κατεργασία δερμάτων ήταν από τα παλιά χρόνια γνωστή. Έφτιαχναν τσάντες, ζώνες, παπούτσια, επανωφόρια, σαμάρια και τσαρούχια. Τα εργαστήριά τους τα έλεγαν ταμπακχανάδες και βρίσκονταν στη νότια περιοχή της Αδριανούς. Τα συνήθη δέρματα που χρησιμοποιούσαν ήταν τα αγελαδινά, χοιρινά και πρόβια. Η διαδικασία της επεξεργασίας διαρκούσε είκοσι ημέρες, όπου τα αλατίζανε, μετά τα βάζανε σε γούρνες με ασβέστη για αποτρίχωση και για να μαλακώσουν. Στη συνέχεια τα αποξέραιναν στον ήλιο και αφού στέγνωναν τα τέντωναν με ξυλάκια (καλάμια) για να ισιώσουν. Μετά τα αγόραζαν οι έμποροι δερμάτων. Στη Νέα Ορεστιάδα ο Νικόλαος Τσομπανίδης (Κόλιας) με το γιο του Γεώργιο και ο Νικόλαος Γεροντίδης ασχολήθηκαν με τα ακατέργαστα δέρματα. Έμποροι δερμάτων ήταν ο Π. Χριστίδης, ο Σερκίς Ταχστιάν, ο Χρήστος Τσερκέζης, ο Γιώργος Σεϊτανίδης και οι Αθανάσιος και Ευάγγελος Βαγγελούδης.
112. Κιρισχανετζήδες (κατασκευαστές χορδών και λουριών από έντερα ζώων). Παραπλήσια εργαστήρια με τα βυρσοδεψεία ήταν οι κιρισχανάδες. Εκεί κατασκεύαζαν χορδές μουσικών οργάνων όπως ούτι, μπουζούκι κ.ά., από έντερα ζώων. Επίσης κατασκεύαζαν λουριά για τα ζώα, αλλά και ιμάντες μηχανών. Τα εργαστήρια αυτά βρίσκονταν στις όχθες ποταμών, μιας και τα έντερα τα προμηθεύονταν από τα διπλανά σφαγεία. Γύρω από την περιοχή τους αναπτύχθηκε ένα ολόκληρο προάστιο με την ονομασία Κιρισχανάς.
113. Φεσιτζήδες-σιδερωτές φεσιών. Υπήρχε ως επάγγελμα μέχρι το 1910, οπότε στην εποχή των Νεότουρκων έσβησε οριστικά, αφού με διαταγή τους καταργήθηκε το φέσι, ακόμη και στην Αδριανούπολη.
114. Καφενεία με ναργιλέδες για τους καπνίζοντες. Αυτά τα καφενεία ήταν στο κάστρο της Αδριανούπολης και οι καφετζήδες έκαναν όλη την τελετή για το άλεσμα και το ψήσιμο του καφέ, μετά τον έβραζαν μέσα σε μπρίκια πάνω σε πυρακτωμένη άμμο (οτζάκια). Ακόμη διέθεταν ναργιλέδες για τους μερακλήδες, με τους οποίους ρουφούσαν τον καπνό από ένα σωλήνα που κατέληγε σε κεχριμπαρένιο επιστόμιο. Ο καπνός του ναργιλέ ήταν ειδικά κατεργασμένος, βρασμένος και λεγόταν «τουμπεκίς». Οι καφενέδες διέθεταν και χύμα τσιγάρα, τα «ταμπάκο». Πρόσφεραν επίσης κρασί και ρακί ντόπιο, με τον ανάλογο μεζέ. Για τη διασκέδαση είχαν τράπουλες, τάβλι και γραμμόφωνο για μουσική. Το 1960 στη Νέα Ορεστιάδα το γραμμόφωνο αντικαταστάθηκε με το τζουκ μποξ.
115. Τυπογράφοι (όπου στις επιχειρήσεις τους τυπώνονταν οι εφημερίδες της Αδριανούπολης)
116. Αργυροχόοι
117. Βαρκάρηδες (καϊκτσήδες). Μια και η Αδριανούπολη είχε τρία ποτάμια, οι βαρκάρηδες έπαιζαν σημαντικό ρόλο στην καθημερινότητα. Με τις βάρκες γίνονταν μεταφορές εμπορευμάτων και ατόμων.
118. Κοσκινάδες (έφτιαχναν κόσκινα σε ξύλινο σκελετό και έβαζαν λαμαρίνα με διαφορετικές τρύπες στο άνοιγμα. Τα χρησιμοποιούσαν κυρίως γεωργοί)
119. Πλεκτήρια για κάλτσες
120. Μηχανικοί που δούλευαν στα κινηματοθέατρα. Υπήρχαν μεγάλοι κινηματογράφοι στην Αδριανούπολη, όπου έπαιζαν ευρωπαϊκές βουβές ταινίες, με ελληνικούς υπότιτλους. Γνωστοί κινηματογράφοι ήταν το «Ρεσαντιέ», «το Σαράι» του Τζεδάκη και το «Φεβαΐτ». Στο Καραγάτς υπήρχε το κινηματοθέατρο του Ιωαννίδη. Στη Νέα Ορεστιάδα γνωστά κινηματοθέατρα ήταν το «Ελληνίς», τα «Ηλύσια», ο «Ηρακλής» και ο «Αλέξανδρος».
Κυριακή 21 Μαΐου 2023
" Επαγγελματίες και επαγγέλματα : από την Αδριανούπολη στη Νέα Ορεστιάδα " - Μέρος 13ο
Συμβολή στον εορτασμό της επετείου των 100 χρόνων από την ίδρυση της πόλης της Νέας Ορεστιάδας
Κείμενο-φωτογραφίες : Δημήτρης Γκεντσίδης
Σελιδοποίηση : Αθανάσιος Μαρίφης
Η εργασία παρουσιάστηκε στο 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιστορίας και Πολιτισμού της Ορεστιάδας , που έγινε στη Νέα Ορεστιάδα στις 14-16 Μαΐου 2021
Μέρος 13ο
101.Οδοντίατροι (όπως ο Στέφανος Ν. Δερμεντζόπουλος στην οδό Ταούκ Καπού της Αδριανούπολης)
102. Φουρνάρηδες. Αν και πολλές νοικοκυρές ζύμωναν και έψηναν μόνες τους το ψωμί της οικογένειάς τους, όσοι δεν είχαν φούρνο στο σπίτι, έστελναν τα ζυμωτά τους να τα ψήσει ο φούρναρης της γειτονιάς, καθώς και τα φαγητά που ήθελαν ψήσιμο. Το σύνηθες ψωμί ήταν το χάσκοεκμεγί. Το ίδιο συνέχισε να συμβαίνει και στη Νέα Ορεστιάδα, εκτός από τις περιόδους πολέμου και οικονομικής δυσχέρειας, όταν η διανομή του ψωμιού γινόταν με δελτία, ανάλογα με τα μέλη της οικογένειας, για να εξαλείψουν την κερδοσκοπία.
104. Νταλικατζήδες. Μεταφορείς εμπορευμάτων με άμαξες. Η περιποίηση των αλόγων ήταν βασικό μέλημά τους. Το επάγγελμα αυτό συνεχίστηκε και στη Νέα Ορεστιάδα έως τα τέλη του ’60. Παράλληλα τα πρώτα χρόνια έκαναν δειλά την εμφάνισή τους τα πετρελαιοκίνητα οχήματα και μετέπειτα τα φορτοταξί, τα φορτηγά. Όλοι είχαν τις δικές τους πιάτσες
105. Σιδεράδες (Ντεμιρτζήδες)
107. Οντουντζήδες (Ξυλοκόποι)
108. Σαλχανάδες (σφαγείς ζώων)
109. Σαρατζήδες (σαγματοποιοί-έφτιαχναν σαμάρια ζώων)
110. Σαλάτσια (εξοχικά κέντρα δίπλα στο ποτάμι). Τα εξοχικά καφενεία, λεγόμενα σαλάτσια, οι κάτοικοι τα χρησιμοποιούσαν για εκδηλώσεις χαράς, γάμους και βαφτίσεις. Διέθεταν γραμμόφωνο ή ζωντανή μουσική και βρίσκονταν συνήθως στις νησίδες του Τόντζου, στον Κιρισχανέ και στο Καραγάτς.
Κυριακή 7 Μαΐου 2023
" Επαγγελματίες και επαγγέλματα : από την Αδριανούπολη στη Νέα Ορεστιάδα " - Μέρος 12ο
Συμβολή στον εορτασμό της επετείου των 100 χρόνων από την ίδρυση της πόλης της Νέας Ορεστιάδας
Κείμενο-φωτογραφίες : Δημήτρης Γκεντσίδης
Σελιδοποίηση : Αθανάσιος Μαρίφης
Η εργασία παρουσιάστηκε στο 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιστορίας και Πολιτισμού της Ορεστιάδας , που έγινε στη Νέα Ορεστιάδα στις 14-16 Μαΐου 2021
Μέρος 12ο
91. Λοκματζήδες, Σαμαλιτζήδες, Μαλεμπιτζήδες (αυτοί πωλούσαν λουκουμάδες, το περίφημο σάμαλι, μαλεμπί το παραδοσιακό έδεσμα της Αδριανούπολης)
92. Μπερεκτσήδες (πωλητές τυρόπιττας)
93. Πασβάντηδες (νυκτοφύλακες). Στην Αδριανούπολη η αστυνομική δύναμη δεν έφτανε για να τηρούν την τάξη, γι' αυτό ο δήμος διόριζε τους νυκτοφύλακες, που αποστολή τους ήταν το βράδυ να φυλάνε την πόλη. Έλεγχαν αν οι πόρτες των καταστημάτων ήταν κλειδωμένες, έκλειναν τις πύλες του κάστρου και σε περιπτώσεις πυρκαγιάς βοηθούσαν στην πυρόσβεση. Νυκτοφύλακες υπήρχαν και στη Νέα Ορεστιάδα έως το 1947
94. Μπεχτσήδες (Αγροφύλακες). Ήταν μισθωτοί για τη φύλαξη των μπαχτσέδων και τους διόριζε το εσνάφι των μπαχτσεβάνηδων
95. Μεταξουργοί (αυτοί ασχολούνταν με τη σηροτροφία)
96. Κεντήστρες – Μοδίστρες. Η αγαπημένη απασχόληση των γυναικών στην Αδριανούπολη ήταν το κέντημα. Φημισμένοι οι χρυσοκέντητοι σε βελούδο μποχτσάδες, για την μεταφορά καθαρών εσωρούχων στα λουτρά. Από δεκατεσσάρων χρονών οι κοπέλες άρχιζαν να ετοιμάζουν τα προικιά τους, κεντούσαν κιλίμια, πουκάμισα, μαντήλια, γάντια, ποδιές, νυχτικά, σεντόνια, προσόψια, τσαντάκια και παντόφλες βελουδοχρυσοκέντητες. Η Αδελφότητα Κυριών και Δεσποινίδων ίδρυσε σχολές κεντήματος και ραπτικής. Στη Νέα Ορεστιάδα το επάγγελμα συνεχίστηκε από μοδίστρες που έραβαν γυναικεία και παιδικά ρούχα στα σπίτια τους. Γνωστές ήταν η Χρυσή Αγγελίδου, η Ευπραξία Γιαννακίδου, η Χρυσούλα Ναλμπάντη, οι αδελφές Καλαϊτζοπούλου, η Χρυσούλα Μπεκιαρίδου, η Βασιλική Ψαροπούλου, η Σοφία Τσακιρίδου, η Τασούλα Μπαμπούρα, η Μαρία Γκιόψαλη, η Ιφιγένεια Γκαρίλη, η Κυριακούλα Πασχαλίδου, η Αναστασία Μπουκαλίδου, η Στέλλα Καριώτη, η Ευμορφία Πατοπούλου, η Ευθαλία Πεταλά και η Ελένη Νεστορίδου.
97. Αξίζει να αναφέρουμε ότι υπήρχε επιδιορθωτής ραπτομηχανών, ο οποίος λεγόταν Λεπτίδης και ήταν και αντιπρόσωπος της Σίγγερ. Τα κατάστημά του βρισκόταν στην πλατεία Δασίου και είχε δημιουργήσει και σχολή, όπου παραδίδονταν μαθήματα χρήσης των ραπτομηχανών, αλλά και κεντήματος από την σύζυγό του και ραψίματος από την Μικροπούλου – Κοψίδου.
98. Ταρακτσήδες-χτενάδες (κατασκευαστές χτενών από κόκκαλα χελώνας, από κέρατα βοδιών και τα ακριβότερα από ελεφαντόδοντο). Υπήρχαν ψιλά χτένια για ψείρες και χοντρά για χτένισμα. Σύμφωνα με τις ανάγκες της εποχής οι τεχνίτες έφτιαχναν χτένια για αργαλειούς
99. Υφάντρες σε αργαλειούς. Μια ενασχόληση των γυναικών, κυρίως στα χωριά, ήταν η υφαντική. Όλα τα μάλλινα και βαμβακερά ρούχα, κουρελούδες, κουβέρτες, πετσέτες, μαξιλάρια και σεντόνια φτιάχνονταν στον αργαλειό.
100. Μπουσχανατζήδες (παγοπώλες). Ο μπουσχανάς του Φιλιππίδη, στο κέντρο της Αδριανούπολης, ήταν ο πιο φημισμένος και του Αλτιναλμάζη Π. στο Καραγάτς. Το χειμώνα αποθήκευαν πάγο μέσα σε χώρους υπόγειους, για τον διατηρήσουν. Στη Νέα Ορεστιάδα κατασκεύαζαν πάγο με ψυκτικά μηχανήματα και τον πωλούσαν για τα ψυγεία οικογενειών και καταστημάτων, μιας και ήταν απαραίτητος για τη διατήρηση τροφίμων. Πάγο έφτιαχνε και διατηρούσε ο Χατζηνικολάου.
Κυριακή 30 Απριλίου 2023
" Επαγγελματίες και επαγγέλματα : από την Αδριανούπολη στη Νέα Ορεστιάδα " - Μέρος 11ο
Συμβολή στον εορτασμό της επετείου των 100 χρόνων από την ίδρυση της πόλης της Νέας Ορεστιάδας
Κείμενο-φωτογραφίες : Δημήτρης Γκεντσίδης
Σελιδοποίηση : Αθανάσιος Μαρίφης
Η εργασία παρουσιάστηκε στο 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιστορίας και Πολιτισμού της Ορεστιάδας , που έγινε στη Νέα Ορεστιάδα στις 14-16 Μαΐου 2021
Μέρος 11ο
81. Χάνια (ξενώνες με στάβλους για τα ζώα). Την εποχή εκείνη οι μεταφορές από τη Δαμασκό έως την Οδησσό γίνονταν αποκλειστικά με καμήλες. Ξακουστοί καμηλιέρηδες με τα καραβάνια τους έκαναν στάση στα χάνια της Αδριανούπολης. Τα χάνια ήταν ξενώνες για τους οδηγούς των καραβανιών και τα ζώα τους. Το πιο φημισμένο χάνι της Αδριανούπολης ήταν του Ρουστέν πασά, Κερβάν σαράι, έργο του αρχιτέκτονα Σινάν, του 1569. Καθώς και το χάνι του Εκμεκτσίογλου Αχμέτ πασά, το οποίο σήμερα χρησιμοποιείται για διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Σε αυτά τα κτίρια ο τοίχος της πρόσοψης είναι πολύ χοντρός, έχει ενάμισι μέτρο πάχος, με επιβλητικές σιδερένιες πόρτες. Στη μεγάλη αυλή τους υπήρχαν ομαδικοί κοιτώνες και στάβλοι για τα ζώα. Στον πάνω όροφο υπήρχαν ατομικά δωμάτια με χωριστή θέρμανση το καθένα. Άλλα γνωστά χάνια ήταν του Καραπαναγιώτη, του Αποστόλου, του Τασμαλή, του Χριστοδούλου, τα οποία κατασκευάστηκαν στις αρχές του 20ου αιώνα. Στη Νέα Ορεστιάδα υπήρχαν το χάνι των αδελφών Φιλίμπελη, εκεί όπου σήμερα είναι το Λαογραφικό μουσείο, των αδελφών Αρβανιτίδη (χαχάμη) στην οδό Αδριανουπόλεως. Στην κεντρική οδό Βασιλέως Κωνσταντίνου υπήρχαν τα χάνια του Πεντίδη, των αδελφών Νικολαΐδη, του Αθανασίου Σταυρίδη μετέπειτα Εμμανουήλ Ζεγκίνη. Τα χάνια ήταν πανδοχεία με στάβλο, παντοπωλείο και καφενείο. Εξυπηρετούσαν αγρότες που κατέβαιναν με τους αραμπάδες τους, για να πουλήσουν τα γεωργικά τους προϊόντα.
82. Σιμσάρηδες (εμπορομεσίτες σιτηρών). Αυτοί επισκέπτονταν τους αγρότες και έκλειναν τιμές για τα σιτηρά τους, που τα πωλούσαν σε χονδρεμπόρους στην Borsa (χρηματιστήριο σιτηρών). Η δουλειά των εμπορομεσιτών ήταν να πάρουν την καλύτερη τιμή από τους χονδρεμπόρους και η αμοιβή τους ήταν τα ποσοστά από κάθε συναλλαγή. Στην Αδριανούπολη αυτό γινόταν στο δρόμο Saraçlar Caddesi, κοντά στο ξενοδοχείο Αμερική.
83. Φωτογράφοι. Οι φωτογράφοι, όπως ο Μιχαηλίδης, ο Νικολάου, ο Τούρκος Φετά, κατάφεραν να απαθανατίσουν σκηνές της εποχής τους σε ασπρόμαυρες εικόνες, τονίζοντας την καθημερινότητα των κατοίκων και τα όμορφα τοπία της Αδριανούπολης. Στη Νέα Ορεστιάδα ο πρώτος φωτογράφος ήταν ο Μηνάς Τάτσης και ακολούθησαν οι: Βασίλειος Παπαδόπουλος, Χρήστος Τσακίρης, Ανδρέας Ασκητίδης, ο Παύλος Κυριακίδης και ο Γρηγόρης Καραγρηγόρης.
85. Φαναρτζήδες. Στα τέλη του 19ου αιώνα ηλεκτρικό φως δεν υπήρχε. Ο Δήμος Αδριανούπολης είχε φαναρτζήδες για κάθε συνοικία. Μόλις σκοτείνιαζε, αυτοί αναλάμβαναν στα σοκάκια και στις διασταυρώσεις των δρόμων να ανάβουν τα φανάρια. Είχαν μια σκάλα στον ώμο και ένα μπρίκι με πετρέλαιο. Ανέβαιναν στη σκάλα, αφού καθάριζαν το λαμπόγυαλο και έκοβαν το καμμένο φυτίλι, γέμιζαν πετρέλαιο τη λάμπα και την άναβαν. Το πρωί ο φαναρτζής περνούσε από όλα τα φανάρια και έσβηνε τη λάμπα. Το 1916 έγινε το εργοστάσιο ηλεκτροφωτισμού στο δρόμο «Kıyık caddesi», με το οποίο άρχισε να ηλεκτροδοτείται η Αδριανούπολη. Στη Νέα Ορεστιάδα από το 1929 το ηλεκτρικό φως το αναλαμβάνει η εταιρεία ηλεκτροφωτισμού «Τσονίδη, Πεντίδη, Χατζηκωσταντή».
86. Παστανετζήδες. Ζαχαροπλάστες. Μάστορες σε γλυκά του κουταλιού, σιροπιαστά ταψιού όπως και Ευρωπαϊκά.
88. Λουκουματζήδες (παραγωγοί λουκουμιών σε διάφορες γεύσεις και το γνωστό σουτζούκι λουκούμι).
89. Γιουφκατζήδες (κατασκευαστές και πωλητές φύλλων ζαχαροπλαστικής και κανταΐφι. Ξακουστός τεχνίτης στην Ορεστιάδα ο Βασίλης Νεστορίδης).
90. Σεκερτζήδες (καραμελοποιοί)





















.jpg)






















