Τρίτη, 5 Ιανουαρίου 2021

Κάλαντα των Φώτων

 Σήμιρα τα Φώτα κι ι φουτισμός

κι χαρά μιγάλη κι αγιασμός.

Kάτου στουν Iουρδάνη τουν πουταμό

κάθιτ’ η κυρά μας η Παναγιά,

σπάργανα βαστάει, κιριά κρατεί

κι τουν άγιου Γιάννη παρακαλεί.

 Άγιε Γιάννη αφέντη μου Πρόδρουμι

δύνασι βαφτίσεις Θιού πιδί;

Πείγουμι κι θέλου κι προυσκυνώ

κι τουν Kύριό μου παρακαλώ,

αύριου ν’ ανέβου στουν ουρανό

να καταθυμιάσου τους ουρανούς

κι θε να κατέβου στουν πουταμό

για να σι βαφτίσου σε τουν Xριστό,

να καταπατήσου τα είδουλα,

να καταχουνιάσου τα ζούζουλα,

να αγιάσου βρύσις κι τα νιρά,

να αγιάσ’ αφέντη μι την κυρά.

Σάββατο, 2 Ιανουαρίου 2021

Πρωτοχρονιά στο Σαμάκοβο της Ανατολικής Θράκης

 

«Τ’ Αι-Βασιλειού τό βράδ` κόβγαμι’ τή βασιλόπηττα πέ τό μεταλλικό μέσα. 

Μάζεύγαμ` κουκούτσια απ’ άκρανιές και έβαζάμε τα γύρω-γύρω στη στιά.

Ένα κουκκί για τό σπίτ`, ένα γιά τον μπαμπά τή σπιτιού, ένα γιά τή μάννα, γιά τά παιδιά,

 γιά τά ζώα καί γουλνούς.

 Γουλ` ή φαμίλια γύρω στο παραγών` λογιάζαμ`  νά δγιούμ` τά κουκκιά

 πού ελα φουσκώσου πέ τό πύρωμα τής στιάς καί νά σκάσου.

Άμα τό κουκκί πέ κανένα δεν έλα σκάς`, γείχαμέ τo κακό γιά κείνονα. 

’Έλα πεθάν`. έλα πάθ` κακό.


 Τό γίδιο βράδ` βρίσκαμ` καί τσεραπιά (αχλαδιά) μεγάλο ντάλ,

 έβαναμέ τo μές` τή στιά καί καίγουντου κάθε βράδ` πέ λίγο-λίγο ως τού Φωτός.

Του Φωτός έκαιγάμε τo γούλο. Γείχαμέ τo άντέτ’.


Δημήτριος Α. Πετρόπουλος

" Λαογραφικά Σαμοκοβίου Ανατολικής Θράκης "

Αρχείον του Θρακικού Λαογραφικού και Γλωσσικού Θησαυρού

Τόμος Ζ`

Αθήνα 1940-1941


Πέμπτη, 31 Δεκεμβρίου 2020

Κάλαντα Πρωτοχρονιάς από το Σκεπαστό Ανατολικής Θράκης

 

"Αϊ·Βασίλης έρκεται, Γενάρης ξημερώνει,

 σύρνει μουλάρια δώδεκα, καμήλια δέκα πέντε.

 Ή μούλα ή κανακαριά πού σκώνει τον αφέντη

σκώνει του και πορπατεί, σκώνει του καί τρέχει.

 Τό δούκανίκι κούμπησε νά ειπεί τήν αλφαβήτα

τό δουκανίκι ήτου σκληρό και πόλυκε βλαστάρια,

 πέ κάτου στή ριζίτσα του λειβαδιά και πουγάδια,

 πέ πάνου στήν καρφίτσα του περιστεριού φωλιά του

τό περιστέρι έβγηκε φωτίζει τον αγά του

 και πάλι ξαναέβγηκε φωτίζει τήν κυρά του

 και πάλι ξαναέβγηκε φωτίζ' τον κόσμο γούλο.


Δημήτριος Π. Πετρόπουλος

"Λαογραφικά Σκεπαστού Ανατολικής Θράκης"

Αρχείον Θρακικού Λαογραφικού και Γλωσσικού Θησαυρού

Τόμος Ι`

Αθήνα 1939

Τετάρτη, 30 Δεκεμβρίου 2020

Ο Σκοπός της Ανατολικής Θράκης - Μέρος 25ο





Απόστολος Ψαθάς, Βασιλική Μητρακλή-Ψαθά
 " Ο Σκοπός Ανατολικής Θράκης "
 Αρχείον Θρακικού Λαογραφικού και Γλωσσικού Θησαυρού
 Τόμος 35
 Αθήνα 1970